Böbrek taslari zaman içinde yavas yavas olusurlar. Zaman zaman küçük belirtiler verebilirler. Ancak belli bir boyut ve pozisyona ulastiginda ani olarak belirtiler ortaya çikar. Henüz yeterince büyük olmayan ve böbrek fonksiyonlarina zarar vermemis \" sessiz\" olan taslar rutin röntgen incelemesi esnasinda ortaya çikabilir.Bazen bu sessiz taslar böbrek fonksiyonunu bozana kadar farkedilemeyebilir ve böbrekte kalici hasarlar olusabilir. Bazen sirt agrisi, kas agrisi sanilabilen küçük belirtiler verirler. Bu tür hastalarda sik sik idrar yollari enfeksiyonu gelisir. Ancak en klasik belirtisi tasin bulundugu bölgede yaptigi irritasyona veya tikanikliga bagli olarak olusan ve renal kolik adini alan siddetli agrilardir. Renal kolikte agri aniden, genellikle gece veya sabaha karsi gelir.
Akut apandisit veya barsak kökenli agrilarla karisabilir. Agri belde, iki yanda veya mide bölgesi ve kasikta baslayabilir.Erkeklerde testislere veya penise yayilabilir. Agri ,ile birlikte mide bulantisi, kusma, titreme, ates görülebilir.Hasta huzursuzdur. Bir oturur, bir kalkar. siddetli idrar yapma istegi ve idrar yaparken yanma olusur. Böbrek taslarinda görülen bir diger klasik belirti ise hematüri olarak adlandirilan idrara kan hücrelerinin karismasidir.Bu kan hasta tarafindan çiplak gözle görülebilecegi gibi ancak mikroskopla görülebilecek tarzda az da olabilir. Idrar genellikle koyu renkli, bulaniktir ve bazen kokulu olabilir.
* Belirtileri:
- Tas idrar yollarina geçtigi zaman agri ve idrarda kan görülmesi ile varligi kesinlik kazanir.
- Tasin idrar yollarindan idrar torbasina düsmemesi halinde dayanilmasi imkansiz agrilara sebep olur.
- Kesin teshis röntgen ve idrar tahlili ile konabilir.
* Tani:
- Genellikle sikayetlerinizi dinleyen doktor idrar da kan hücrelerinin de görülmesi ile tani koyabilir.
- Sikayetlerin tas nedenli oldugunu dogrulamak üzere röntgen tetkiki veya ultrasound tetkiki isteyecektir.
- Böylece tasin boyutu , sekli ve yeri konusunda bilgi sahibi olacaktir.
- Kan ve idrar tahlilleri ile de tasin kimyasal yapisi, idrarda kan olup olmadigi ve enfeksiyon bulunup bulunmadigi hakkinda bilgi sahibi olacaktir.
- Yapilacak rötgen tetkiki direk karin filmi veya IVP adi verilen ve damardan bir ilaç verilerek gerçeklestirilen özel bir röntgen olabilir.
- Tüm taslar röntgen filmi ile görülemez.Bu gibi taslarin görülmesinde ultrasound yararli olacaktir.
- Ancak ultrasound da da çok sisman hastalarda ve 3 mm nin altindaki taslarda basarili sonuçlar alinamayabilir.
- Böbrek pelvisinde duran bir tas, çok iri bile olsa, agri yapmayacagindan farmesi ile tasin varligi anlasilir.
* Ne Yapmali
- Agri kesici ve iltihap kurutucu ilaçlarla hastanin kendisini iyi hissetmesi saglanir.
- Tuz ve kalsiyum orani düsük bir diyet uygulanirken hastaya bol su içirilir.
- Son yillarda ameliyat yerine ultrason dalgalari ile taslari parçalayarak idrar torbasina inmesi saglanmaktadir.
- Kaplica kürlerinin de böbrek taslarinin düsürülmesinde etkili oldugu vakalar çoktur.
- Tasla mücadele edilirken, ayni zamanda tasa sebep olan asil rahatsizligin teshis edilmesine çalisilir.
- Taslarla mücadelede ameliyat en son çare olmali; kalp yetmezligi ve ileri yaslilik vakalarinda ameliyattan kaçinilmalidir .
