Böbregin temel fonksiyonlarindan birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklasik 2 milyon küçük ünite (nefron) vardir. Bir nefron temel olarak 2 kisimdan olusur.
√ Genel Bilgiler:
• Böbregin temel fonksiyonlarindan birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklasik 2 milyon küçük ünite (nefron) vardir.
Bir nefron temel olarak 2 kisimdan olusur :
1. Böbrege gelen kanin süzüldügü filtre (glomerül)
2. Süzülen kanin idrara dönüstügü uzun, yer yer kivrimli borular (tübül)
• Böbregin iltihabi hastaliklari nefrit olarak isimlendirilir.
Nefrit nedenleri ikiye ayrilir:
1. Mikrobik olmayan nefritler: Böbregin mikrobik olmayan iltihabi hastaliklari ikiye ayrilir.
° Glomerülonefrit
° Tübüler nefrit (Tübülointerstisiyel nefrit)
2. Mikrobik nefritler (piyelonefrit): Piyelonefritin diger bir ismi de üst idrar yolu infeksiyonudur.
√ Glomerülonefrit:
• Nefronda agirlikli olarak glomerülde iltihap vardir. Türkiye'de kronik böbrek yetmezliginin birinci nedeni glomerülonefrittir. Belirti ve bulgular glomerülonefritin tipine göre degisir. Hastanin muayene edilmesi, kanda üre ve kreatinin bakilmasi ve basit idrar incelemesi ile glomerülonefrit tanisini koymak genellikle çok kolaydir.
√ Muayenede glomülonefrit bulgulari :
• el, ayak ve göz kapaklarinda sisme, idrar renginde koyulasma ( idrar çay rengini alabilir ) ve yüksek tansiyondur. Idrar incelemesinde kanama ( hematüri ) ve protein kaybi (proteinüri) glomerülonefrit lehine bulgulardir. Glomerülonefrit tanisinda asil zorluk glomerülonefrite yol açan hastaligin saptanmasidir. Glomerülonefrite yol açan neden genellikle saptanamaz. Glomerülonefritin tipini anlamak için böbrek biyopsisi yapilmalidir, yani böbrekten mikroskopik inceleme için parça alinmalidir. Birçok hastanin böbrek biyopsisi denince aklina kanser gelmektedir ancak böbrek biyopsisinin amaci kanser aramak degil glomerülonefritin tipini anlamaktir.
√ Glomerülonefritler ne tür sorunlara yol açar?
• Pratikte glomerülonefritler 5 sekilde karsimiza çikar. Hastanin hiçbir sikayeti olmayabilecegi gibi ileri böbrek yetmezligi de olabilir.
1. Idrar incelemesinde anormallikler: Hastada hiçbir belirti ve bulgu yoktur. Baska bir nedenle doktora giden hastaya yapilan idrar incelemesinde kanama veya protein kaybi saptanir.
2. Nefrotik sendrom: Idrarla günde 3 - 3.5 gramdan fazla protein kaybi vardir. Hastanin el, ayak, yüz ve diger bölgelerinde üzerine basinca iz birakan sislikler vardir. Ayrica kanda albümin seviyesi düser, kolesterol düzeyi artar.
3. Ani baslayan glomerülonefrit: Bu hastalarda ön plandaki sorunlar idrarda kanama, yüksek tansiyon ve vücutta sivi birikmesidir. Çocuklarda streptokok infeksiyonlarini takiben gelisen nefritlerin çogu bu gruba girer.
4. Kronik (müzmin, uzun süreli) glomerülonefrit: Bu hastalarda idrarla kanama, protein kaybi, yüksek tansiyon ve sislik vardir, hastalik uzun sürelidir.
5. Hizli ilerleyen nefrit: Kisa sürede böbrek yetmezligi gelisir ve hasta diyaliz tedavisine ihtiyaç duyar.
√ Tedavi
• Her hastada farklidir. Böbrek biyopsisinin sonucu ve hastada mevcut olan sorunlara göre tedavi planlanir. Sadece çocuklarda, eger nefrotik sendrom var ise önce tedavi verilip, daha sonra gerekirse böbrek biyopsisi yapilabilir. Glomerülonefrit tedavisi kesinlikle uzman hekim, tercihen nefroloji uzmani denetiminde olmalidir. Tedavide basarisizlik kalici böbrek yetmezligine yol açabilir ve hasta sürekli diyaliz tedavisine ihtiyaç duyabilir
