Genelde üç çesit yanik vardir:
√ Isi yaniklari.
√ Günes yaniklari.
√ Kimyasal maddelerin sebep oldugu yaniklar.
Yaniklar siddetine göre ise yine üç grupta incelenir:
√ Birinci derece yaniklar.
√ Ikinci derece yaniklar.
√ Üçüncü derece yaniklar.
Birinci derece yaniklarda deri kizarmistir. Ikinci derece yaniklarda kabarciklar ortaya çikar. Üçüncü derece yaniklar ki en tehlikelisidir; doku harabiyeti yapar:
Üçüncü ve ikinci derece yaniklarda iki büyük tehlike vardir:
• Yanik bölge çabuk mikrop kapar.
• Derin yaniklarda hasta soka girer.
BIR YANIK KAZASINDA
Ne Yapmali ?
Birinci Derece Yaniklarda:
• Yanik bölgeyi (genellikle el, ayak, kol ve bacaklari) bir sâat müddetle soguk su içine daldirmiz.
• Üstüne soguk bir sargi koyunuz.
• Yanik bölgesin hava ile temasini kesmek için kalin bir sargi bezi ile (soguk su ve soguk pansuman uyguladiktan sonra) sikica sarmiz.
NOT: Eger yanik genis bir bölgeye yayilmis ise, üzerini temiz bir çarsaf veya havlu ile kapatmak sureti ile havayla temasini kesiniz.
Ikinci ve Üçüncü Derece Agir Yaniklarda:
• Agir yaniklar tibbi bakim gerektiren yaniklardir. Hasta en kisa zamanda yakininizda bulunan bir hastahanenin acil servisine götürülmelidir.
Dikkat;
• Ortaya kabarciklar çikmis ise sakin patlatmaya kalkismayiniz. Yanik bölgenin üzerini temiz ve soguk bir pansumanla örttükten sonra temiz ve kalin bir sargi bezi ile dikkatlice sariniz.
• Eger yanik derine islemis ise; hastanin soka girmemesi için ona tuz ve karbonat eriyigi içiriniz.
NOT: Bir su bardagi içine 1/4 çay kasigi tuz, 1/8 çay kasigi sodyum karbonat (pasta karbonati) koyduktan sonra su ile doldurup karistiriniz ve bunu hastaya içiriniz. Ayni ölçülerle hazirlanmis bu eriyikten her 15 dakika ara ile yarim bardak içiriniz.
Kimyasal Yaniklarda:
• Deriye yakici özelligi olan kimyasal bir maddenin temas etmesi halinde ilk is; vakit geçirmeden kimyasal maddeyi bol su ile yikayarak temizlemektir. Ondan sonra yanik bölgenin üzerine temiz bir pansuman koyup dikkatlice sariniz ve kazazedeyi hastahaneye götürünüz.
• Eger göze asidik bir madde bulasmis ise; bir bardak suya bir çay kasigi karbonat karistirarak bu eriyik ile gözü yikayiniz. Tek göz kazaya ugramis ise, kazazedenin basini -gözü asagi gelecek sekilde- yana çeviriniz. Böylece diger gözü kimyasal madde ile bulasmaktan korumus olursunuz. Eriyigi iç kenardan disa dogru dökerek gözü asitten temizleyiniz. Yikama sirasinda hastaya göz kapaklarini açik tutmasini söyleyiniz. Yikama isi bitince göz kapaklarinin üzerine bir pansuman yerlestirip sariniz ve kazazedeyi derhal doktora götürünüz.
YANGIN TEHLIKESINI ÖNLEMENIN YOLLARI
• Yanginlarin ekserisi dikkatsizlik sonucu ortaya çikan tehlikeli vakalardir. Yangin ihtimalini en aza indirmek için su tedbirleri almalisiniz.
• Evde veya isyerinde mutlaka bir yangin söndürücü bulundurunuz.
• Soba, ütü, ocak gibi yakici aletleri ahsap yüzeylerden uzak tutunuz.
• Yangin durumunda kullanmak üzere uzun bir bahçe hortumu bulundurunuz.
• Tüm elektrikli aletlerin bakimini yaptiriniz ve kablolarini tamir ettiriniz.
• Odun veya kömür sobalarini tutusturmak için benzin, ispirto, mazot ve gaz gibi uçucu petrol ürünlerini kullanmayiniz.
• Kisin çamasirlarinizi kurutmak için yanan sobanin ve borularinin yakinina asmayiniz.
• Soba, ocak, ütü gibi yakici aletleri çocuklardan uzak tutunuz. Çocuklarin bu gibi ates kaynaklarinin yakininda oynamalarina izin vermeyiniz. Soba, piknik tüpü gibi alçak isi kaynaklarinin üzerine su veya yemek koydugunuz zaman, çocuklara mutlaka göz kulak olunuz. Zira oyuna dalmis olan çocuklar çok dikkatsizce hareket ederler. Ocaga çarpip kaynar suyu döker ve agir sekilde yaniklara maruz kalirlar.
• Küçük çocuklar kibrit ve gazli çakmaklarla oynamayi çok severler. Bunlarla kâgit tutusturup oynamak isterler. Kibrit kutularini ve gazli çakmaklari çocuklarin ulasamayacagi yerlerde saklayimz.
• Yatakta sigara içmeyiniz.
