çocuklarda kalp için teshis testleri Elektrokardiyografi:
Tipik Elektrokardiyogram (EKG)
Kisaca EKG olarak bilinen elektrokardiyogram, kalpteki elektriksel faaliyetleri kaydeden bir testtir. Bu testle, kalbin ritmine, kalp damarlarindaki darliga ve geçirilmis kalp krizinin durumuna iliskin bir çok sey ögrenilir. Özellikle kulakçik (kalbin üst kismindaki bölümler) veya karinciklarda (kalbin alt kismindaki bölümler) büyüme varsa bu durum hemen farkedilir. Bu test can yakmaz, birkaç dakikada tamamlanir ve pahali degildir. Bütün bu nedenlerden ötürü kardiyoloji bölümlerinde en yaygin olarak uygulanan testtir.
Transtelefonik EKG
Transtelefonik EKG hastane disinda kaydedilir ve bir telefon hatti üzerinden hastaneye gönderilir. Bunun için transtelefonik monitör denilen özel bir aygit kullanilir. Bu monitörler kalbin elektrik sisteminde sorun olan çocuklar için yararlidir.Aritmi (ritim bozuklugu) diye de adlandirilan bu rahatsizligi teshis etmek için sorun yasandigi sirada EKG kaydi yapmak gerekir. Çünkü aritmi çogunlukla aralikli olarak gelir ve bu sorun yasanmadigi zaman çekilen EKG normal çikar. Bu rahatsizliga sahip olan bir çocuk ritim sorununu yasarken EKG'si çekilip hastaneye ulastirilabilir. Ayrica çocukta tedavinin ise yarayip yaramadigini görmek için de bu monitör kullanilabilir. Ancak birçok kez telefon hattindan EKG göndermek gerekirse transtelefonik monitör sistemi bir hayli pahaliya gelebilir.
Ekokardiyografi (EKO)
Fetal Ekokardiyogram
Fetal ekokardiyogram, bebek daha ana rahmindeyken kalbine ultrason yapilmasidir. Ultrason, ses dalgalarini kullanarak kalbin görüntülerini alir. Bu testte herhangi bir sekilde radyasyona maruz kalmak veya baska bir risk yoktur. Fetal ekokardiyogram hamileligin 18'inci haftasindan sonra yapilabilir. Bundan önce bebek kalbindeki bölmeler, net bir resim alinamayacak kadar küçüktür.
Eger hamileliginiz 28 haftadan az ise testten önce bir litre kadar su içmeniz gerekir. Su içmeye basladiktan sonra idrara çikmayin. Eger hamileliginiz 28 haftayi geçtiyse testten önce özel bir sey içmenize veya yemenize gerek yoktur. Görevli uzman karninizin üstüne biraz jel sürdükten sonra mikrofona benzeyen bir aleti karninizda dolastirarak bebegin kalbinin degisik resimlerini alir. 20 dakika ila 45 dakika arasinda süren bu test acisizdir.
Sakinlestirici Ilaçla Ekokardiyogram (Küçük çocuklar için)
Bir ekokardiyogram, ya da kalbin ultrasonunun alinmasi, ses dalgalarinin yardimiyla kalbin görüntülerinin alinmasini saglayan bir testtir. Bu test sayesinde kalbin yapisi ve içindeki kan akisiyla ilgili birçok bilgi edinilir. Ultrason dalgalarinin bilinen hiçbir riski yoktur. Test 20 - 45 dakika arasinda sürer ve çocuk rahat bir sekilde uzanirken yapilir. Aci vermez. Testin basarili olmasi için çocugun hareketsiz durmasi gerekir. Bu yüzden genellikle 3 yasin altindaki çocuklara test süresince uyumalari için yatistirici ilaç verilir.
Yatistirici testten yaklasik yarim saat önce verilir ve genellikle kloral hidrat kullanilir.
Çocuklarin yatistirici ilaci aç karnina almasi daha güvenlidir. Eger çocugunuza ekokardiyogram yapilacaksa:
a) Testten 4 saat öncesinden itibaren ona mama, anne sütü, süt veya kati yiyecek vermeyin,
b) Testten 3 saat öncesinden itibaren elma suyu veya su vermeyin,
c) Testten 3 saat öncesinden itibaren çocuga yiyecek veya içecek vermeyin.
Yatistirici ilaç verildikten sonra çocugun ayak ya da el parmagina bir monitör baglantisi yapilacak ve bu monitör yardimiyla solunum kontrol altinda tutulacaktir. Testi yapan uzman çocugun gögsüne biraz jel sürecektir. Bundan sonra, mikrofona benzeyen ultrason aleti gögüs üzerinde hareket ettirilecektir. Çocugun yatis pozisyonu zaman zaman degistirilerek kalbin farkli açilardan görüntüsü elde edilecektir. Bu görüntüler daha sonra incelenmek üzere kaydedilecektir.
Ekokardiyogram (daha büyük çocuklar için)
Bir ekokardiyogram, ultrason, ses dalgalari kullanilarak kalbin görüntülerinin alindigi bir testtir. Bu testle, kalbin yapisi ve içindeki kan akisiyla ilgili birçok bilgi edinilir. Testin bilinen hiçbir riski yoktur. Acisizdir ve büyük çocuklarin önceden yapmasi gereken bir hazirlik söz konusu degildir. 20 - 45 dakika arasinda sürer ve çocuk rahat bir sekilde uzanmis olarak yapilir. Kalbin görüntülerinin iyi çikmasi için çocugun hareketsiz durmasi gerekir. Anne ve babalarin test sirasinda çocugun yaninda olmalari tesvik edilir. Ayrica televizyonda bir film izlemesine de izin verilebilir. Çocuk uzandiktan sonra görevli uzman çocugun gögsüne biraz jel sürer. Daha sonra mikrofona benzeyen ultrason aygiti gögüs üzerinde gezdirilir. Kalbin farkli açilardan görüntülerinin alinabilmesi için çocugun zaman zaman yatis pozisyonunu degistirmesi istenir. Görüntüler daha sonra incelenmek üzere kaydedilir.
Transesophageal Ekokardiyogram
Bu, ses dalgalari kullanarak kalbin görüntülerini alan özel bir ultrason testidir. Bu tip ekokardiyogram, büyük çocuklarda ve yetiskinlerde normal ultrasondan daha iyi sonuçlar verir. Ayrica kalp ameliyatlari sirasinda cerraha yardimci olmak amaciyla da kullanilir. Bilinen bir riski ya da radyasyona maruz kalma durumu yoktur.
Bu testte özel bir tüp bogazdan geçirilerek yemek borusuna sokulur. Tüpün ucu kalbe yakin yerlestirilir ve böylece çok net ve ayrintili görüntüler alinir. Çocuklarda genellikle bu test anestezi altinda yapilir. Ergenlik çagindaki gençlerde ve yetiskinlerde bogaza lokal anestezi yapilir. Ayrica tüp bogazdan geçmeden önce damardan yatistirici ilaç verilir.
Genel anestezi veya damardan yatistirici verilirken midenin bos olmasi gerekir. Eger çocugunuza bu test yapilacaksa bazi noktalara dikkat etmelisiniz:
a) Testin alti saat öncesinden baslayarak çocugunuza kati yiyecek vermeyin. Süt ve mama kati yiyecek olarak kabul edilir.
b) Su, gazoz, çorba gibi sivilar testin üç saat öncesine kadar verilebilir.
c) Testin üç saat öncesinden itibaren hiçbir sey yememek ve içmemek gerekir.
Bu test kalp hastaligi uzmani bir doktor tarafindan yapilir. Test sirasinda hastanin kalp atis orani, kalp ritmi, solunumu ve tansiyonu dikkatle izlenir. Test yaklasik yarim saat sürer. Kalbin alinan görüntüleri daha sonra incelenmek üzere kaydedilir.
EGZERSIZ TESTLERI
Egzersiz Bandi
Bu test, kalbin egzersize karsilik verip veremedigini ölçer. Test sirasinda çocuk bandin üzerinde yürürken, bir uzman çocugun kalp atislarini ve tansiyonunu denetler. Test sirasinda çocugun özel bir tüple nefes alip vermesi istenebilir. Test aci vermez ve bir soruna yol açmasi çok ender görülür.
Test günü çocugunuz spor ayakkabilar ve rahat giysiler giymelidir. Genellikle testten bir saat önce hafif bir kahvalti yapmasi veya hafif bir yemek yemesi yeterlidir. Çocuklar, yanlarinda anne babalari yokken bu testte daha iyi performans gösterirler. Eger isterseniz onunla birlikte kalabilirsiniz tabii. Ama genelde test sirasinda anne ve babalarin çocugun yaninda olmamasi tavsiye edilir. Test çocugun hafif egimli bantta yavasça yürümesiyle baslar. Görevli uzman 3 dakikada bir bandin hizini ve egimini arttirir. Çocuk mümkün oldugu kadar çok egzersiz yapmaya tesvik edilecektir. Kosmasi bile istenebilir. Eger çocuk çok yorulursa, ciddi olumsuz belirtiler gösterirse ya da kalp atislarinda veya tansiyonunda sorunlar ortaya çikarsa test sona erdirilir. Egzersizden sonra band üzerinde 10 dakika daha yavas yürüyüs yaptirilir. Bu sirada da kalp atislari ve tansiyon dikkatle izlenir. 10 dakikalik yavas yürüyüsün ardindan test sona erer.
Egzersiz MUGA Testi
Bu, kalbin egzersiz sirasinda ve dinlenirken ne kadar güçlü kan pompaladigini ölçen bir testtir. Normal olarak bir kisi egzersiz yaparken kalp her atisinda daha fazla kan pompalar. Bu test sirasinda radyoaktif bir madde 15 dakika arayla damardan iki kez verilir. Izleyici denilen bu madde sayesinde görüntüler alinir. Burada söz konusu olan radyasyon azdir. Iki kere röntgen çektirmeye esit bir miktardir. Bu testte çok az aci vardir. Çocugun cildine hissizlestirici bir krem sürülebilir ve böylece damardan enjeksiyon sirasinda aci çekmesi önlenir. Igne damara girerken basta hafif bir aci olabilir. Ama bundan sonrasi acisizdir. Damardan verilen radyoaktif madde test bitiminden sonraki 24 saat içerisinde idrarla vücuttan atilir. Bu testte sorun çikmasi çok ender görülür. Testin tamamlanmasi iki saat kadar sürer.
Eger çocugunuza bu test yapilacaksa ona spor ayakkabilar ve rahat giysiler giydirin. Testten iki saat önce hafif bir kahvalti yapmasi veya hafif bir yemek yemesi yerinde olur. Testin 8 saat öncesinden itibaren çay, kahve, mesrubat ya da çikolata gibi seylerden uzak durmasi gerekir. Test sirasinda çocugunuzun bir masaya uzanmasi istenecektir. Röntgen makinesi, filmleri çekmek üzere çocugun gögsüne yaklastirilacaktir. Çocugunuzun test sirasinda hareketsiz durmasi önemlidir. Ilk filmler çekildikten sonra masanin üzerinde yatarken özel bir bisiklette pedal çevirmesi istenecektir. Mümkün oldugu kadar çok egzersiz yapmasi istenecektir. Çocuk fazla yorulursa ya da ciddi belirtiler ortaya çikarsa teste son verilir. Bundan sonra masada sessizce yatarken 10 dakika daha çocugun kalp ritmi ve tansiyonu izlenir.
DIGER TESTLER
Holter Monitör
Holter monitör, çocugun elektrokardiyograminin yani ECG'sinin 24 saat süresince kaydedilmesidir. Günlük faaliyetler sirasinda kalpte ortaya çikabilecek ritim sorunlarini tespite yarar. Bu uygulamada elektrokardiyogram baglantilari çocugun gögsünün üstüne yerlestirilir ve küçük bir teybe baglanir. Teyp kemere takilabilecegi gibi, bir çantada da tasinabilir. Holter monitörü tasirken çocugun günlük faaliyetleri kagida dökülmelidir ve özellikle kalple ilgili sikayetler yazilmalidir. Eger günlük faaliyetler içinde elektrokardiyogram baglantilari gevser veya gögüsten ayrilirsa, bir bant yardimiyla yeniden tutturulabilirler. Holter monitörü kullanilirken çocuga önden dügmeli bir gömlek giydirilmesi tavsiye edilir. Monitör 24 saat kullanildiktan sonra çikarilir ve hastaneye geri gönderilir. Teybe alinan elektrokardiyografi, uzmanlar tarafindan elektronik incelemeden geçirilir. Anormal kalp atislari olup olmadigina bakilir.
Tilt Masa Testi
Bu test, yaygin görülen ve bayilma (senkop) denilen bozuklugun teshisinde kullanilir. Degisik saglik sorunlari bayilmaya neden olabilir. Bu sorunlarin bazilari çocuk açisindan ciddi bir risk olusturur, bazilari ise ciddi degildir. Bu bakimdan, bayilmanin nedenlerini tespit etmek önemlidir. Senkopun en yaygin görülen türü basit bayilma veya vasodepressor senkoptur. Bu, göreni telaslandiran bir olaydir, ama çok ender olarak hayati tehlike yaratir. Pozisyon degisikliklerine vücudun alisilmamis bir tepki vermesinden kaynaklanir. Normal olarak kisi ayaga kalktiginda kalp atislari hizlanir ve tansiyon yükselir. Ancak bazi insanlar ayaga kalktiginda kalp atislari yavaslar ve tansiyon düser.
Eger tansiyon fazla düserse, beyne yeterli kan akisi olmaz kisi bayilir. Bayilmayla birlikte kisi yatay pozisyona geçer. Bu durumda kan beyne daha kolay ulasir ve kisi ayilir. Tilt masa testi, sorunun vasodepressor senkopu olup olmadigini anlamak için yapilir. Test sirasinda hasta özel ve sert bir yataga yerlestirilir. Bu yatakta sirtüstü yatan hasta, yatakla birlikte dikey pozisyona geçer. Bu geçis yatagin dikey pozisyona gelmesiyle olur, hasta güç harcamaz. Eger hasta bayilirsa veya kendisini bayilacakmis gibi hissederse test durdurulur ve sonucu pozitif kabul edilir. Bu durumda kalp uzmani tarafindan sorunu giderici ilaçlar yazilir veya hastaya kalp pili takilir.
Pozitif bir sonuç iyidir, çünkü çocugun bayilmasinin baska ve daha ciddi nedenleri olmadigini gösterir. Eger çocugunuza bu test yapilacaksa, testin en az 3 saat öncesinden itibaren hiçbir sey yememesi ve içmemesi gerekir. Bu sekilde test sirasinda çocugun midesinin bulanmasi ihtimali azalmis olur. Teste baslamadan önce damardan enjeksiyon yapilacaktir. Bu nedenle az bir aci söz konusu olacaktir. Ama testin geri kalaninda aci yoktur. Eger Isuprel verilirse çocugun kalbi, sanki heyecanlanmis veya agir bir egzersiz yaparcasina, daha hizli atmaya baslayacaktir. Test süresince bir doktor ve uzmanlar yaninizda olacaktir.
Oksijen Satürasyon Testi
Bu testle, igne kullanilmadan çocugun kanindaki oksijen miktari ölçülür. Test için çocugun el ya da ayak parmagina veya kulak memesine bir alici baglanir. Bu alicinin bagli oldugu makineden oksijen satürasyonu ve nabiz rakamlari izlenebilir. Eger çocuk hareketsiz yatabilirse test birkaç dakikada tamamlanir. Küçük çocuklarda bazen net bir sonuç almak biraz daha uzun sürebilir. Aci yoktur. Oksijen satürasyon testi çocugun rengi maviye çaldigi zaman veya kanindaki oksijenin normalin altinda oldugu yönünde bir kusku bulundugu zaman yapilir.
Kan Incelmesini Kontrol Testi
Bazi kalp sorunlarinda çocuklarin, kan pihtilarini önlemek için kani inceltici ilaçlar almasi gerekir. Çocuklarin bu tür ilaçlar almasini gerektiren en önemli neden, kalbe yapay kapakçik takilmis olmasidir. Bu kapakçikta kan akisini önleyecek veya vücudun baska kisimlarina gidebilecek kan pihtilari olusabilir. Bunun disinda kalp içindeki kan akisi normalden yavas olan çocuklara da kan inceltici ilaçlar verilebilir. Bu ilaçlari gerekli kilabilecek son bir neden de kalp ritminde bozukluk olmasidir. Kani inceltmek için kullanilan en yaygin ilaçlar aspirin ve Kumadin, (Warfarin)'dir. Aspirin alan çocuklarin özel bir kontrole ihtiyaçlari yoktur. Kumadin alanlarin ise düzenli olarak kan testinden geçmesi gerekir. Bu sekilde verilen ilaç dozunun yeterli olup olmadigi anlasilir. Dozun, çocugu kan pihtisi olusumundan koruyacak kadar yüksek olmasi gerekir. Ama çok yüksek olursa bu kez ciddi kanama riskleri dogar. Yapilan kan testine prothrombin zamani denilir ve ilacin pihtilasma sistemini ne kadar etkiledigine bakilir. Bir çocuk Kumadin'e ilk basladiginda prothrombin zamani haftada bir veya iki kez kontrol edilmelidir. Verilen dozun güvenli oldugu anlasilinca kan testi ayda bir kere yapilir. Ayrica dünyada ve ülkemizde degerli olan INR degeri vardir, bu hastalarda INR degerinin, 2.0-3.0 Ü arasinda olmasi istenir.
