Internet kullanicilarinin sayisi her geçen gün artiyor. Bazilari için internet
bir bilgi ve iletisim kaynagi olmanin ötesinde, tam bir bagimliliga dönüsmüs
durumda. Günlerini ve gecelerini bilgisayar karsisinda geçiren bir \"internet
bagimlisi\" içinde bulundugu ruh halini su sözlerle açikliyor: \"Sanki içimde
ikinci bir benlik olustu. Hayatim boyunca düsündüklerimi internette buldum.
Sanal gerçeklik ruhumu adeta esir aldi.
Önümde açilan bu yeni dünyadan
kopmam artik mümkün degil.\" Birçok kisi bu bagimlinin ifade ettigine
benzer gerekçelerle internetteki porno siteleri, online alisveris siteleri,
talih ve bilgisayar oyunlari ya da çesitli hobi sayfalarinda saatlerini
geçiriyorlar. Belki de gerçek dünyada karsiligini bulamadiklari birçok tutkuyu
ve tutsakligi sanal dünyada yasiyorlar.
Internet bagimlilarina yardimci olmak için kurulmus web siteleri bile var. Bu
sayfalara gelen mesajlara bakilacak olursa, ölçüsüzlük, bütün internet
bagimlilarinin ortak yani olabilir: Bagimlilarin, genellikle sabah 08:00'den
gece 23:00'e kadar ya da tam tersi gece geç saatlerden sabahin erken saatlerine
kadar bilgisayar basindan kalkmadiklari dikkat çekiyor. Dostlariyla vakit
geçirmekten, aile ve is hayatindan ve yasamdaki baska iletisim biçimlerinden
giderek uzaklasiyorlar. Üstelik, kendileri de çogunlukla bu kötü gidisin
farkindalar.
√ Beyinde ve ruh dünyasinda olusan degisimler
• Internet
bagimliligi konusunda yapilan bir anket çalismasindaki anketi cevaplayan
internet kullanicilarinin %40'inin kendilerini \"bagimli\" olarak gösterdikleri
belirtiliyor. Anket yapilanlarin beste biri ise internetteki sohbet (chat)
ortamlarini bir tür uyusturucu gibi görüyorlar. Orada kendinden farkli bir
kisilik sergilemek birçok kisiye cazip geliyor.
• Yapilan psikiyatrik
arastirmada, internet bagimlilarinin beyinlerinde dopamin ya da endorfin gibi
maddelerin düzeylerinin arttigi, kumar bagimlilarindakine benzer nörokimyasal
degisikliklerin meydana geldigi ortaya konuyor. Bu kisiler gerçek dünyayla pek
ilgilenmiyorlar. Aile yasami anlamini yitiriyor. Siber dünya herseyden önemli ve
vazgeçilmez bir yasantiya dönüsüyor. Böylece gerçek dostlarindan ve çevresinden
kopan kisi, sanal dostlariyla birlikte kendine yeni bir yasanti
kuruyor.
• Yine, yapilan arastirmalar, sürekli internet kullanicilarinin
yüksek düzeyde depresyon ve yalnizlik hissettigini ortaya koyuyor. ABD'de
yapilan bir çalismada haftada bir saatini internet ortaminda geçirmenin
depresyonun ortalama %1, yalnizlik hissinin %4, sosyal iliski ve çevre kaybinin
%2.7 oraninda arttigi saptanmistir.
√ Bagimliliktan kurtulmak
• Birçok
internet kullanicisinda bu heves genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasinda
kendiliginden azaliyor. Baslangiçta, gördügü her yeni internet sitesine giren,
chat odalarindan çikmayan, bilgisayar basinda sabahlayan \"hastalar\" bir zaman
sonra \"normal\"e dönüyor ve internete ayirdiklari süre azaliyor. Normal bir
kullanici haftada ortalama bes saatini internete ayiriyor.
• Kisilik
yapilari olgunlasmayanlarin, depresyondakilerin ve narsistik kisilerin internet
bagimliligina egimli olduklari psikiyatristler arasinda kabul görmektedir.
Patolojik net kullanimi, net bagimliligi, agkoliklik, online bagimlilik,
internet bagimliligi bozuklugu ya da adi ne olursa olsun, bu aliskanligin
kendine zarar verdiginden yakinanlarin kuskusuz yardima ihtiyaci vardir. Ancak
gelecegin internette oldugu ve bu fenomenin hayatlarimiza vazgeçilmez biçimde
girdigi yadsinamaz bir gerçektir.
• Internette sörf yapmanin tümüyle
zararli ve hastalikli bir durum oldugunu söylemek mümkün degildir. Hatta
internetin birçok kisi için yararli oldugunu düsünen uzmanlar içedönük, utangaç
ve sosyal fobisi olan kisilerin arkadas edinmelerine ve kendilerini ifade
etmelerine yardimci oldugu görüsündeler. Fakat ölçüyü kaçirmamak
sartiyla!
√ Internet bagimliliginin belirtileri
o Bilgisayar nedeniyle
esler arasinda anlasmazlik ve sorun çikmasi,
o Internet disi ugraslara
ilginin kaybolmasi,
o Sosyal faaliyetlerde azalma,
o Is verimliliginin
düsmesi,
o Sürekli uykusuz kalma ve yorgunluk,
o Online alisveriste
artis,
o Spor faaliyetlerinden uzaklasma ve kondisyon kaybi,
o Aile
baglarinin zayiflamasi,
o Dostlari tarafindan anlasilamama duygusu,
o
Günlük yasamdaki diger is ve kisilerin online yasama engel oldugu
düsüncesi.
√ Internet bagimlilarina öneriler
o Bilgisayarinizi daha az
vakit geçirdiginiz farkli bir mekana tasiyin,
o Basinda olmadiginiz
zamanlarda bilgisayarinizi tümüyle kapatin,
o Internete hangi saatlerde
baglanacaginizi ve e-postalarinizi ne zaman alacaginizi gösteren bir plan yapin
ve bu plani uygulayin.
