Crohn Hastaligi (Rejyonel Enterit) . Spontan düzelmeler ve akut alevlenmeler
gösteren, GISin herhangi bir yerinde görülebilen kronik inflamatuar bir
hastaliktir. Ince barsaklarin en sik görülen cerrahi
hastaligidir.
Etiyolojisi henüz bilinmiyor: Enfeksiyonlar, immünolojik,
stres, genetik yatkinlik (?). GISin herhangi bir yerinde olabilirse de en sik
TERMINAL ILEUM da görülür.
Bu nedenle terminal ileit ya da rejyonel
enterit olarak da adlandirilir. Ilk bulgu, mukoza ve submukozda olusan siddetli
ödemdir. Ödemi, aftöz ülserlerin olusumu izler. Zamanla linear ülserler gelisir.
Ilerleyen asamalarda da tüm barsak duvari tutulur. En belirgin ve patolojik
bulgu, submukozal ve subserozal fibrozis ve bunun neden oldugu darliktir. Crohn
hastaligi tüm katlari ile barsagi tutan transmural bir hastaliktir.
√
Klinik bulgular ve tani:
Hastalar 20-40 yas arasindadir. En sik rastlanilan
bulgular karin agrisi, ishal ve kilo kaybidir. Belirtilerin baslamasindan taniya
kadar geçen süre ortalama 3 yildir. Ishal, karakteristik olarak kolik seklinde
baslayan karin agrisi sonucunda patlayici tarzdadir ve genellikle noktürnaldir.
Akut appendisit bazen ilk bulgu olabilir.
√ Radyolojik Bulgular : Klasik
bulgular su sekilde özetlenebilir;
1- Nodülasyon
2- Derin ülserler
3-
Fistüller ve abseler
4- Kaldirim tasi görüntüsü
5- Barsak duvarinda
kalinlasma
6- Barsak luplarinin itilmesi
7- Lümenin daralmasi ve ip
isareti
8- Hastaliksiz alanlar (skip areas)
√ Lokal
Komplikasyonlar:
• Obstrüksiyon
• Intraabdominal
abse
• Intestinal fistül
• Perforasyon
•
Kanama
• Perianal abse ve fistül
√ GIS ile ilgili olan
komplikasyonlar
Crohn hastaliginin en sik görülen komplikasyonu intestinal
obstrüksiyondur. Hastalarin % 75inden çogunda obstrüksiyona ait belirti ve
bulgular az ya da çok vardir. Obstrüksiyon nedeni, inflamasyon, fibrozis, ödemin
barsak lümeninin daraltmasi ya da paralitik ileusa neden
olmasidir.
Ayrica yapisikliklara bagli mekanik sorunlar ve obst. da
olusabilir. Yapisikliklar sonucu barsak luplari arasinda, barsaklar ile deri ve
barsaklar ile mesane, üretra, uterus, vagen gibi organlar arasinda fistüller
gelisebilir.
- Hastalarin çogunun steroid kullaniyor olmasi fistül ve
perforasyon olasiligini arttirir.
- GIS kanamasi (gizli, minör ya da masif)
görülebilir.
- Uzun süreli Crohn hastaliginda barsaklarda kanser gelisme
riski : Iliokolonik ve kolonik olanlarda bu olasilik artar.
√
Sistemik Komplikasyonlar:
- Malnütrisyon
- Büyüme ve gelisme geriligi
-
Anemi
- Küçük eklemleri tutan gezici tipte poliartrit
- Eritema nodozum,
pyoderma gangrenozum görülebilir
√ Tibbi Tedavi : Baslangiçta tüm
hastalar tibbi tedaviye alinmalidir.
• Hafif hastaligi olanlarda, diare ve
abdominal kramplari azaltmak için intestinal moliliteyi azaltan ilaçlar hafif
sedatif ve antispazmodikler verilir. Sindirimi kolay, posasiz ve nütrisyonel
ekleri olan diet önerilir.
• Diete ek olarak sülfasalazin baslanir. Günde
2 kez 500 mg ile baslanip günde 4000 mga kadar çikarilabilir.
• Siddetli
vakalarda tedaviye steroid eklemek gerekebilir. Günde tek doz 40-60 mg prednizon
verilir. Budesomid de faydalidir.
• 6 merkaptopürin ve azatiopirin
kullanilabilir. Azotiopirin özellikle fistülü olan hastalarda faydali
olur.
• Siklosporin, radyoterapi, BCG uygulamalari, levamizol, 5ASA,
immunglobulinler de diger uygulanan tedavi yöntemleridir. Ancak basari oranlari
düsüktür.
√ Cerrahi Tedavi :
• Crohn hast. bati toplumlarinda ince
barsaklarin en sik cerrahi hastaligidir. Hastalarin % 60-75i yasaminin herhangi
bir döneminde cerrahiye ihtiyaç duymaktadir.
• Cerrahi rezeksiyonlar ile
hastaligin tamamen ortadan kaldirilamayacagi düsünülerek, yeniden operasyon
gerekebilecegi de hatirlanarak rezeksiyon sinirli tutulmalidir.
• Rezeksiyon
sinirlari makroskopik hastaliga göre yapilmalidir. Frozen sonucu ya da
mezenterik lenf nodlarinin durumuna göre yapilan rezeksiyon genellikle gereksiz
yere asiri rezeksiyon yapilmasina yol açar.
• Cerrahi tedavi
endikasyonlari:
♪ Obstrüksiyon
♪ Fistül olusumu
♪ Abse
♪
Perforasyon
♪ Agir perianal tutulum
♪ Tibbi tedaviye cevapsizlik
♪
Kanser varligi
♪ Kanama
√ En sik karsilasilan hospitalizasyon ve
cerrahi endikasyon obstrüksiyondur. Öncelikle medikal yaklasim
denenmelidir.
√ Tercih edilen cerrahi yöntem, hastalikli bölgenin
çikarilmasi ve uç uca anastomozudur. Striktüroplasti gerekebilir.
√
Prognoz:
Cerrahiden sonra rekürrens 5 yilda % 50-50dir. Rekürrens sansi genç
hastalarda, yaygin tutulumu olanlarda, kolon tutulumu olanlarda ve daha önce
rekürrensi olanlarda daha siktir.
