TANI
Primer peptik ülserin çocuklardaki klinik özellikleri diger baska hastaliklar ile kolaylikla karistirilabilir.
Küçük bebeklerde ;
1) Beslenmeyi red etme
2) Sürekli aglama
3) Kusma dikkat çekebilir. Fakat tani genellikle perforasyon yada kanama olunca konabilir.
Okul çagi çocuklarinda kusma peptik ülserin sik belirtisidir. Çocugun yasi büyüdükçe karin agrisi giderek ön plana çikan sikayet olur. Agri eriskindeki gibi, yemeklerle iliskili olabilir. Primer peptik ülserli hastalarin tümünde karin agrisi vardir. Fakat bunu psikojenik karin karin agrisindan ayirt etmek önemlidir.
Karin agrisi ataklarina bagli olarak gece uyanmak organik kökenli agrilari psikojenik kökenli agrilardan ayirmada önemlidir.
Gremse ve Shakoor ; 6 semptom anlamli derrcede asit – peptik hastalik ile korelasyon gösterir;
1) Epigastik agri
2) Noktürnal agri
3) Postprandiyal agri
4) Water brash (Suya karsi isteksizlik)
5) Kilo kaybi
6) Aile öyküsü
110 olguluk bir çalismada tani anindaki ortalama yas 11,3 yildir.
Sekonder ülserler akuttur. Her ne kadar 1 gün – 18 yil arasinda görülebilirlersede ; sekonder ülserli çocuk hastalar genellikle 6 yastan önce prezente olurlar. Bu yüzden tani zordur. Genellikle kanama veya perforasyon ile tani konur. Sekonder ülserin predominant semptomu olan GIS kanamasi , 6 yas altindaki çocuklarin % 92 sinde söz konusudur. Bu çocuklarin önemli bir kismida perforasyon ile basvururlar.(Çogu olguda perforasyon öncesi kanama görülmektedir).
Çocuklarda endoskopinin kullanilmasindan önce, peptik ülserli çocuklar genellikle akut batin ile (Hemoraji, perforasyon) basvururlardi. Tani ya ameliyatta veya otopside konurdu. Fakat günümüzdeki peptik ülser hastaliginin bulgulari :
1) GIS kanamasi
2) Disfaji
3) Kusma
4) Karin agrisi seklindedir.
Sekonder ülserler daha önceleri ;
1) Kontrastli radyoloji
2) Anjiografi
3) Laparotomi
4) Otopsi ile taninmaktaydi.
Kanama varliginda radyoloji tanida yardimci olamayacagi için, endoskopi akut kanamali ülserlerin tanisinda standart olmustur.
Endoskopide ? % 85 tani
Radyolojide ? % 62 tani.
Eger kanamanin hizi en az 0,5 ml / dakika ise anjiografi kanayan ülserin lokalizasyonunda yararli olur.
H. Pylori ;
1) Mide biyopsisinde histolojik yöntemler ile
2) Hizli üreaz testi ile doku kültürleri ile gösterilebilir.
Fakat maliyet hesabi nedeniyle daha ucuz yöntemler bulunmustur.
H.Pylori identifikasyonundaki ucuz / kolay yöntemler ;
1) Serum üreaz testi
2) Karbon isaretli üreaz nefes testi
3) H.Pylori spesifik serum IgG testi.
TEDAVI
Çocuklardaki peptik ülser tedavisi eriskindeki gibidir;
1) Antasidler
2) H2 reseptör antagonistleri
3) Proton pompasi inhibitörleri
4) Sukralfat
5) E – tipi prostoglandinler
6) H.Pylori eradikasyonu (Antibiyotik tedavisi)
7) Cerrahi tedavi
Antasidler asit sekresyonunu etkin bir biçimde nötralize ederler. Peptik ülserin iyilesmesini kolaylastirirlar. Fakat antasid tedavisine kompliyans iyi degildir. Diare veya konstipasyon gibi komplikasyonlari can sikicidir.
Antasidlerin kullanimi ;
- 0,5 ml / kg dozunda
- yemeklerden 1 saat önce ve 3 saat sonra, ayrica yataken.
Histamin gastrik sekresyonu stimule eder. Midenin gastrik asit sentezleyen hücreleri olan parietal hücrelerde histamin için H2 reseptörleri vardir. H2 reseptör antagonistleri tüm sekretuar uyarilari bloke ederek gastrik asit sekresyonunu durdurur.
Simetidin : 40 – 60 mg / kg / gün ilk H2 reseptör antagonisitidir. Yapisinda bulunan imidazol halkasinin karacigerde sitokrom P450 sistemini inhibe etmesi nedeniyle antiandrojen yan etkileri ve MSS etkileri ortaya çikabilir.
Ranitidin : 4 – 6 mg / kg / gün imidazol halkasi yotur. Simetidinden 6 – 8 misli daha güçlüdür. 8 hafta içinde ülseri % 85 – 95 iyilestirir. Relaps orani % 20 dir.
Famotidin / Nizatidin ? Henüz pediatrik deneyim sinirli.
Omeprazol bir proton pompasi inhibitörüdür. c AMP Adenilat siklaz üzerinden H+ - K+ ATPaz inhibiyosnu yaparak tüm gastrik sekresyonu bloke eder;
- Histaminerjik
- Gastrinerjik
- Kolinerjik sekresyonlar bloke olur.
Omeprazolün eriskin dozu 20 – 40 mg / gün dür. Bu dozda hastalarin %95 inde 4 hafta içinde ülser iyilesir. Iyi tolere edilir. yan etkileri basagrisi, bulanti ve karin agrisidir.
Sukralfatin sitoprotektif etkisi içerdigi sülfatli disakkarid aliminyum tuzunun negatif yükünden dolayidir. Bu hasarli mukozadaki pozitif yüklü proteine baglanir. Sükralfat ayrica ;
- Mukus üretimini arttirir.
- Prostoglandin sentezini arttirir.
- Safra tuzlarina baglanir
- Pepsin ve asidi nötralize eder.
Sükralfatin eriskin dozu günde 4 defa 1 gr dir. Çocukta dozaj titre edilir. klinik olarak tek yan etki konstipoasyondur.
E – Tipi prostoglandinler olan:
- Mizoprostil
- Enprostil
- Orbaprostil sitoprotektiftir.
1 – cAMP üretimini bloke ederler.
2 – Bikarbonat (HCO3) üretimini stimule ederler.
3 – Mukozal kan akimini arttirirlar.
Eriskin dozu 200 ?g / günde 4 defadir.
Masif hemoraji , cerrahi için endikasyondur.
Masif Hermoraji:
0 – 2 yas arasinda ; 24 saat içinde total kan volümünün kaybi
> 2 Yas çocukta ; 24 saat içinde total kan volümünün yarisinin kaybi.
Total kan volümü = 80 ml / kg.
24 saat içinde total kan volümünün % 60 ini kaybeden çocuk ölür.
Stress ülserinde genellikle rekürrens olmadigi için en basit cerrahi girisim tercih edilmelidir.
En basit :
- Kanamanin plikasyonu, dikisle tutulmasi
- Vagotomi + Piloroplasti
- Vagotomi + Antrektomi
- Total gastrektomi
Rezeksiyon yapilan olgularda ;
- Demir eksikligi
- Osteoporoz
- Dumping sendromu görülmektedir. Uzun süreli takip esastir.
Ilaçlarda sekonder ülsere neden olabilir.
- Aspirin
- Ferröz sülfat
- Steroidler
- NSAIDS
Genellikle ileca bagli ülserler konservatif tedaviye olumlu yanit verirler.
