KRONIK TEKRARLAYICI PANKREATIT
- Tekrarlayan karin agrilari
- Pankreasin eksokrin ve endokrin bozuklugu ile karakterizedir.
Pankreasta progrsif ve irreversibl yapisal degisikliklere yol açar. Günümüzde tartisilan konu oldugudur.
PATOFIZYOLOJI;
Her yasta olabilir. Eriskinlerde alkol ve safra tasi etyolojideki en önemli iki faktörüdür. Çocuklarda ise olgularin çogunda ;
- Travma
- Heredite
- Sistemik hastalik
- Pankreatikobiliyer malformasyon
o Pankreas divisum
o Annuler pankreas
- Koledokolithazis etyolojide rol oynar.
Çocuklarda Kronik Tekrarlayici Pankreatit ;
1. Pankreas dukutusunun konjenital anomalileri
- Pankreatikobiliyer malunion
- Pankreas divisum
- Annuler pankreas
2. Safra yolu hastaliklari
- Koledokalit
- Kolelitiazis
3. Travma
4. Sistemik infeksiyon
5. Herediter pankreatit
6. Hiperlipoproteinemi
7. Hiperparatiroidizm ve hiperkalsemi
8. kistik fibrozis
9. Konjenital metabolizma hast.
10. kronik inflamatuar hast.
- Crohns disease
- Ülseratif kolit
- SLE
11. Kronik fibröz pankreatit.
Bazi konjenital anomaliler pankreasi etkiler :
- Stenotik papilla vaterin yol açtigi obstruksiyona bagli olarak pankreatik sekresyonun yeterince drene olamamasi.
- Pankreatikobiliyer malunion için tipik olan bir kanal nedeniyle pankreas içerisine safra reflüsü
- Pankreas divisuma bagli olarak pankreas salgisinin santorinin kanali yoluyla minör papilladan yeterince drene olamamasi
- Annular pankreas da pankreatik primordiumun rotasyon veya fiksasyon anomalisidir. Kronik pankreatite yol açabilir.
TANI
1. Kan biyokimyasi
- Amilaz
- Lipaz
2. Diski testi
- Pankreas enzimleri
- Diskida yag miktari
3. Noninvazif pankreatik fonksiyon testleri
- Pankreatik stimülasyon testi (sekretin testi)
4. Ayakta direk karin grafisi
- Pankreatik kalsifikasyon (%30 - 50)
5. USG
- Duktus dilatasyonu
- Kalsifikasyon
- Pseudokist, abse formasyonu
- Tas, asit
6.Tomografi
- Ufak taslarin görülmesi için önemli
7. ERCP
- Anatomik duktal anomaliler
- Tanida çok önemli
- Duktal anomalileri tespiti % 90.
CERRAHI TEDAVI
Baslica 4 tip cerrahi girisim vardir.
I. Sfinkteroplasti
II. Pankreatiko jejunostomi ile pankreas drenaji
- Puestow (longitudinal)
- Duval (uç-uca)
III. Pankreato-gastrostomi (Smith)
IV. Pankreatektomi ( Puestow % 70 - 97 basarili)
PANKREAS DIVISUM
Eger ERCP ile wirsung kanali görülemezse pankreas divisum akla gelir. % 50 olguda santorini kanali kateterize edilebilir.
Pankreasin en sik görülen konjenital anomalisi pankreas divisum dur. Otopsilerin yaklasik %4 - 11 inde bulunur. Pankreas divisum bir hastalik degildir. Fakat aksesuar (minör) papilla orifisi stenotik ise pankreatit gelisir.
Bir çalismada nedeni belli olmaya rekürran pankreatitlerin %25 inden pankreas divisum sorumlu tutulmustur.
Cerrahi tedavide amaç santorini kanalinin yeterli drenajini saglamaktir. (Sfinkteroplasti) (Sfinkterotomi ERCP)
KIST VE PSEUDOKISTLER
Çocuklarda daha azdir. Konjenital ve edinsel nedenlere bagli olarak etyoloji farkliliklar gösterir. Pankreatik kistler :
1. Konjenital
2. Retansiyon
3. Enterik duplikasyon
4. Pseudokistler
Konjenital ; çok nadirdir. Pediatrik literatürde 22 olgu tarif edilmistir. Kizlarda daha siktir. Genellikle pankreasin vücut ve kuyruk kisimlarindadir. Genellikle unilokülerdir ve epitel ile döselidir.
Sari renkli, steril, enzimatik aktivitesi olmayan sivi ile doludur. Ayni anda baska organlarda da kistlerle birlikte bulunabilir.(örnegin Von Hippel Lindau hastaligi).
