Ölmüs alyuvarlarda hemoglobinin yikima ugramasi sonucu içindeki boya maddesi olan \”bilirübin\” açiga çikar.
Açiga çikan bilirübin vücuttan disari atilamadigi takdirde deri ve doku aralarinda birikerek \”sarilik\” dedigimiz hastaliga yol açar.
Üç tip yaygin sarilik vardir: Hemolitik, obstrüktif ve hepatik sarilik.
Hemolitik Sarilik: Alyuvarlarin yikimi sonucu ortaya çikan \”bilirübin\” tümüyle karaciger tarafindan bagirsaklara atilamaz ise; fazla bilirübin kana karisarak deri ve dokularda birikme yapar.
Belirtileri:
• Diskinin rengi koyu; fakat idrarin rengi normaldir.
• Deri ve dokularin rengi sararir.
Obstrüktlf Sarilik
Safra yollarinin, safra tasi, tümör v.b. gibi sebeplerle tikanmasi sonucu safra bagirsaga atilacagi yerde kan dolasimina karisir.
Belirtileri:
• Diskinin rengi, kil rengine yakin bir sariliktadir.
• Idrarin rengi koyudur.
• Deri ve dokularin rengi saridir.
Hepatik Sarilik
Bu sarilikta, hasta bölge dogrudan karacigerin kendisidir. Karaciger hücrelerinin herhangi bir sebeple hastalanip sismesi sonucu küçük safra kanallari tikanir. Sari humma hastahginda, zehirlenmelerde (bilhassa fosfor, kloroform, karbon tetraklörür zehirlenmelerinde) karaciger hücreleri yikima ugrayarak içerisindeki bilirübin maddeleri kana karisir.
Belirtileri:
• Istahsizhk, bulanti ve kusma.
• Karaciger bölgesinde agri ve gerginlik hissi.
• Yüksek ates, bas ve eklemlerde agri.
• Seyrek olarak deride döküntü.
Bulasici Sarilik:
Iki degisik cinsteki virüsler tarafindan sebep olunan sarilik vakalari bulasici olup diger normal sarilik hastaliklarindan ayrilirlar. Hasta kimselerin diskisiyla bulasmis sebze, meyve ve yiyeceklerle saglam insanlara geçen sarilik virüsleri, bir hafta içinde kana karisarak sarilik hastaligini ortaya çikarir.
Ikinci sarilik virüsü ise kan nakli, asi, dis çekimi, kan verme, dövme yaptirma ve hatta cinsel iliski ile saglam insana geçer. Vücuda girdikten sonra sinsi ve uzun süren bir gelisme dönemi geçirirler. \”Serum hepatiti virüsü\” adi verilen bu mikro-organizmalar, vücutta iki ila bes ay gibi uzun bir dönemi sessiz geçirdikten sonra tahribatini yapmaya baslarlar.
Tedavi:
• Sariliga sebep olan etken kesfedilerek bunun ortadan kaldirilmasi hedef ahmr.
• Tedavi sirasinda yatak istirahati ve diyet ön plânda tutulur. Alkol, baharh ve yagli yiyecekler yasaklanir.
