Halk arasinda, \”canin bogazdan geldigi\”, sismanligin birçok hastahktan korudugu ve zayifligin hastalik sebebi olduguna dair yaygin kanaatler mevcuttur.
Gerçek böyle midir? Tibbin bu konüdaki görüsünü ve sismanliktan kurtulmanin metodlarini incelemek istiyoruz.
SISMANLIK NEDIR?
Sismanlik, vücutta asiri yag depolanmasi neticesi vücut agirliginin artisina denmektedir. Sismanlikta daima ahnan enerji, tüketilen enerjiden fazladir. Muhtelif ideal kilo cetvelleri vardir. Bir kisi, ideal kilosunun yüzde 10’undan daha fazla olmasi halinde sismanligin sinirina girmis demektir.
Alinan enerjinin harcanandan farki yakilmaz ve yag depolarinda, bilhassa deri altinda birikir. Normalde, istah ve acikma organizmaya yetecek kadar yemek yenmesini saglar. Ihtiyaç kadar yendiginde tokluk hissi duyulur. Böylelikle, senelerce ayni kilo muhafaza edilir.
Bilhassa çok yiyen ailelerde, bütün aile fertleri ve orada yetisen çocuklar sismandirlar. Otomobil, apartman hayati, asansör, telefon, televizyon gibi konfor vasitalari arttikça enerjiden tasarruf da artmakta, halbuki kalori alinmasi ayni derecede kisilmaktadir.
Toplum olarak refah içinde olan zengin memleketlerde sismanlik en mühim saglik meselelerinin basinda gelmektedir. Alkol kullanilmasi da sismanligin önemli sebepleri arasindadir.
SISMANLIK NEDEN OLUR?
Sismanligin çesitli sebepleri varsa da, hepsinde mekanizma vücuda normal ihtiyâcindan fazla kalori alinmasidir. Yani sismanlik, sarfettiginden fazla enerji almak ve asiri yemekten olur. Sözgelimi, insan günde ihtiyaç fazlasi olarak bir dilim ekmek yese 50 kalori fazladan enerji alacak demektir. Bu, yilda 3,5 kg., 10 yil sonra ise 35 kg. eder ki, kisi asiri sisman hale gelir.
Irsiyete (soyaçekim) ve hormon bozukluguna bagli sismanliklar varsa da nispetleri azdir. Metod olarak rastlanan sismanligin sebepleri sunlardir:
– Sosyal ve ailevî adet ve ananeler.
– Ruhi faktörler. Sismanlarin çogu, çocuklugunda yeteri kadar sevgiye doyamamis kimselerdir. Bu sevgi eksikligini, yemekle gidermek isterler. Günlük sikinti ve huzursuzluklardan yemege siginirlar.
– Hareket azligi ve tembel yasama. Konforun ve refahin artisi.
– Besin bollugu ve hareket eksikligi.
– Gebelik ve dogumlar vs.
