2 YAS ÜSTÜ DÖNEMI: Iki - onalti yas arasini kapsayan bu dönemde en sik görülen
kanamalar:
Üst gastrointestinal kanamalar:
• Özofagus varisleri
Alt
gastrointestinal kanamalar:
• Entestinal polipler
• Enflamatuar barsak
hastaliklari
• Barsak parazitleri, rektal prolapsus ve hemoroid.
• Travma
ve akut livata
• Özofagus varisleri : Portal hipertansiyonun
komplikasyonu olarak ortaya çikarlar ve çocuk yas gurubunun en abondan kanama
sebebini olustururlar. Portal hipertansiyon: ekstrahepatik (yenidogan döneminde
geçirilmis omfalit veya kan transfüzyonuna bagli vena porta trombozu) veya
intrahepatik (siroz) nedenlerle gelisebilir. Varis kanamasinin tedavisi
endoskopik yolla varislerin içine sklerozan madde enjekte edilmesidir. Akut
kanamanin önlenmesinde Sengstaken-Blakemore tübü hayat kurtaricidir.
•
intestinal polipler :Iki yas üstündeki çocuklarin tartismasiz en sik görülen
rektal kanama nedeni poliplerdir. Jüvenil polip: Çocuklarda tüm poliplerin %90'i
jüvenil poliptir. Bunlar üzerleri kolon mukozasi ile örtülü, 1-2 cm çapinda,
çogunlukla sapli, hamartom yapisinda olusumlardir. Prekanseröz özellik
tasimazlar. Hastalarin 3/4'ünde tek polip vardir. En sik 3-7 yaslari arasinda
görülür, eriskinlerde ensidansinin çok düsük olmasi , bu poliplerin zamanla
otoampütasyonla yok olduklarini düsündürmektedir. Defekasyondan sonra damla
damla ya da kakanin üzerinde çizgi seklinde, agrisiz kanama ile kendilerini
belli ederler. Uzun sapli veya anüse yakin yerlesimli olanlar defekasyon
sirasinda disari çikabilirler. 3/4'ünün rektal yerlesimli olmasi rektal tusede
kolaylikla taninmalarini saglar. Tedavide, genel anestezi altinda rektal yolla
polip bulunur, sapindan baglanarak kesilir ve çikarilir. Baska poliplerin
bulunup bulunmadigi rektoskop ile arastirilir. Histopatolojik inceleme
sonucunun, jüvenil polip tanisini dogrulamasi ile tedavi sonlanir.
•
Adenomatöz polip: Çocuk yas gurubunda çok nadir görülür. Sayilari genellikle
birden fazladir, prekanseröz özellikleri nedeniyle rastlandiklarinda kolonoskopi
ile tüm kolon incelenmelidir.
• Familyal adenomatöz polipozis: Anüsten
çekuma kadar tüm kolonda binlerce adenomatöz polip vardir. Diare, karin agrisi,
tenesmus ve rektal kanama sik görülür. Tani konuldugunda ailenin tüm bireyleri
mutlaka arastirilmalidir. Tedavi edilmezlerse erken orta yas döneminde
mültisantrik kolon karsinomlarina yol açarlar. Bu nedenle tüm kolon rektumla
birlikte çikarilmalidir (Totol proktokolektomi).
• Enflamatuar barsak
hastaliklari
• Crohn Hastaligi: Büyük çocuklarda sik görülür. Rektal kanama
az miktarda, ancak kroniktir. Melena veya
hematosezi seklinde olabilir. Tani
genellikle klinik ile konur ve ince barsak pasaj grafisi ile dogrulanir. Tedavi
ön planda medikaldir (sistemik steroid). Obstrüksiyon, fistül ve perforasyon
ortaya çiktiginda cerrahi devreye girer.
• Ülseratif kolit: Diare ve
mukusla karisik az miktarda rektal kanamadan, bol miktarlarda kanli diare ve
toksik megakolona kadar uzanan klinik tablo ortaya çikabilir. Erken dönemde
tedavi medikaldir (Antibiotik, steroid, salazoprin). Hastalarin 1/3'ünde cerrahi
tedavi gerekir (total kolektomi). Tedavi edilmezse yine hastalarin üçte birinde
kolon kanseri gelisir.
• Barsak parazitleri, rektal prolapsus ve
hemoroid: Ülkemizde sik görülen barsak parazitleri özellikle okült kanamalarda
akla getirilmelidir. Rektal prolapsus 4 yasina kadar olan çocuklarda daha sik
görülür, bazan rektum bir kere içeri redükte edildikten sonra tekrarlamaz, sik
tekrarlayanlarda perirektal %30 NaCl veya %30 dekstroz enjeksiyonu ile
kolaylikla tedavi edilir. Hemoroid çocuklarda nadirdir, görüldügü zaman portal
hipertansiyona bagli olabilecegi düsünülmelidir.
• Travma ve akut livata
: Anal bölgenin direk travmalari eksternal bulgulari ile kolay taninir. Ancak
çocuklarin kendileri veya kötü niyetli kisiler tarafindan anüse sokulan yabanci
cisimler ve livata, basit mukoza yirtiklarindan perforasyona kadar uzanan ciddi
travmalara yol açabilirler. Süphe durumunda gerekirse genel anestezi altinda
detayli muayene mutlaka yapilmalidir.
KAYNAKLAR
1-Ashcraft KW, Holder
TM: Pediatric Surgery, Philadelphia, WB Saunders Co., 1993, 2. baski.
2-Welch
KJ, Randolph JG, Ravitch MM, O'Neill, JR, JA, Rowe MI: Pediatric Surgery,
Chicago, Year Book Medical Publishers Inc. 1986, 4. baski.
3-Raffensperger
JG: Swenson's Pediatric Surgery,Connecticut, Appleton/Lange. 1990
