Yenidogan döneminin en önemli gastrointestinal kanamasi sebepleri
sunlardir:
Üst gastrointestinal sistem
• Hemorajik hastalik
• Yutulmus
anne kani
• Peptik ülser
Alt gastrointestinal sistem
• Nekrotizan
enterokolit
• Malrotasyon ve volvulus
• Yenidoganin hemorajik
hastaligi : Vit.K eksikligine bagli olarak hayatin ilk 2-4 günleri arasinda ,
göbekten veya enjeksiyon yerlerinden kanama, epistaksis veya ekimozlarla ortaya
çikabilecegi gibi bazan tek belirtisi hematemez ve /veya melena olabilir. 1mg/kg
K vit. yapilmasi, gereginde 24 saat sonra tekrarlanmasi tedaviyi saglar. Massif
kanamalarda kan transfüzyonu gerekebilir. Yenidogana verilecek kan taze,
mümkünse 6 saati doldurmamis kan olmalidir.
• Yutulmus anne kani : Travay
sirasinda bebegin yuttugu kan 12 saat sonra melenaya yolaçabilir. Yutulan 3 ml.
kanin bile melenaya yol açtigi saptanmistir. Nazogastrik sondadan ilik %o9 NaCl
ile irrigasyondan sonra kanamanin devam etmemesi yutulmus anne kanini
düsündürür. Kesin ayirici tani Apt-Downey testi ile konur. Hematemez veya melena
kani 5 misli sulandirilip santrfüje edildikten sonra üstte kalan pembe kisma
%1'lik NaOH eklendiginde, kan bebege aitse yani fetal hemoglobin agirlikli ise
renk degisikligi olmaz , ancak kan anneye aitse içindeki eriskin hemoglobini
nedeniyle rengi sari- kahverengine döner (test +)
• Peptik ülser : Yeni
dogan döneminde ülserler çogunlukla, uzun süren travay, düsük APGAR,
resüsitasyon gibi nedenlerle ortaya çikan stres ülserleridir. Birim alana düsen
pariyetal hücre sayisi yenidoganda eriskine göre 2-3 kat daha fazladir.Bu
nedenle olusan yüksek asiditeye, strese bagli intestinal iskemininde eklenmesi
akut ülser olusumuna ve bunlarin kanamasina ya da perforasyonuna neden olur.
Tedavide: Nazogastrik aspirasyon ve ilik serum fizyolojikle irrigasyon, az
miktarda antiasid ve 30 mg/kg Cimetidin uygulamasi ile bu kanamalarin çogu
durur. Cerrahi girisim nadiren gerekir.
• Nekrotizan enterokolit (NEC) :
Genellikle dogumu izleyen ilk hafta içinde ortaya çikar. Pre ve/veya postnatal
fetal distres gelisen bebeklerde ,3. trimestr kanamasi olan ya da diabetik
annelerin bebeklerinde daha sik görülür. Hipotermi, mekonyum aspirasyonu,
asfiksi öyküsü olan ve respiratuar destek görmüs bebeklerde görülme orani çok
yüksektir. Bebeklerde yasam destek araçlarinin ve yöntemlerinin son yillarda
giderek gelismesi ve eskiden yasatilmasi mümkün olmayacak kadar ciddi problemli
bebeklerin yasatilmasi NEC oranini arttirmaktadir. En önemli etiyolojik faktör
mezanterik iskemidir. Klinik tablo abdominal distansiyon, kusma ve rektumdan
nekrotik kanama ile baslar, iskemi ilerledikçe barsak gangreni, nekrozu ve
perforasyonu ortaya çikabilir. NEC'in ilerledigi karin duvarinda hiperemi ve
ödemin belirmesi ve ayakta direk karin grafisinde barsak duvari içinde hava
kabarciklarinin (Pneumatosis intesinalis) görülmesiyle anlasilir. Barsak
perforasyonu ve karin içi abse olusmadikça cerrahi girisim
yapilmaz.
Konservatif tedavide:
*oral beslenmenin kesilmesi ve
nazogastrik aspirasyon ile barsaklarin dinlenmeye birakilmasi
*paranteral
sivi ve elektrolitlerle süportif tedavi
*özellikle gram negatif ve
anaeroblari kapsayan genis spektrumlu antibiyotik tedavisi
*gereginde
kardiovasküler ve respiratuar destek saglanmasi, ana noktalari
olusturur.
NEC'in en önemli komplikasyonu, tüm konservatif ve gereginde
cerrahi yöntemlere ragmen, hastaligin ilerleyerek genis ince barsak nekrozuna
yol açmasidir. Bu nekrotik barsaklarin ameliyatta zorunlu olarak çikartilmasi,
kisa barsak sendromu' na yol açar. Kalan ince barsak parçasinin, çocugun enteral
beslenmesini saglayamayacak kadar kisa olmasi durumunda, beslenme, yillar ve
bazan ömür boyu total paranteral nütrisyonla saglanmak zorunda kalinabilir.
Barsak uzatma ameliyatlari ve ince barsak transplantasyonu bu çocuklari damar
yoluyla beslenmeden kurtaracak, ümit vadeden yöntemler olarak
görülmektedir.
Herhangi bir nedenle ortaya mezanterik iskemi sik
olmamakla birlikte yenidogan dönemi disinda da NEC' e sebep olabilir.
•
Malrotasyon ve volvulus : Yenidoganin cerrahi problemleri içinde en acil
olanlarindan biridir.Önceden bir problemi olmayan bebekte aniden ortaya çikan
melena ve safrali kusma malrotasyon ve volvulusu
düsündürmelidir. Karinda
genellikle distansiyon yoktur. Dügümlenmis barsaklar kitle halinde ele gelir.
Baryumlu kolon grafisi ile malrotasyon ortaya konabilir. Volvulus tanisi süpheli
bile olsa acil cerrahi girisim gerekir. Gecikilmesi halinde tüm ince barsaklar
kaybedilebilir.
KAYNAKLAR
1-Ashcraft KW, Holder TM: Pediatric Surgery,
Philadelphia, WB Saunders Co., 1993, 2. baski.
2-Welch KJ, Randolph JG,
Ravitch MM, O'Neill, JR, JA, Rowe MI: Pediatric Surgery, Chicago, Year Book
Medical Publishers Inc. 1986, 4. baski.
3-Raffensperger JG: Swenson's
Pediatric Surgery,Connecticut, Appleton/Lange. 1990
